Cirit-birit dalam Kalangan Kanak-kanak
“Anak saya mengalami cirit-birit. Apa yang patut saya berikan?”
“Adakah anak saya memerlukan antibiotik?”
“Patutkah saya memberikan probiotik?”
“Anak saya terus muntah dan tidak boleh minum. Apa yang patut saya lakukan?”
Penghidratan Adalah Keutamaan
Kebanyakan kanak-kanak yang mengalami cirit-birit akut akan pulih dengan penghidratan yang mencukupi, pemakanan yang diteruskan dan masa. Kebimbangan utama bukan sekadar bilangan najis cair tetapi sama ada anak anda mengalami dehidrasi.
Cirit-birit sangat biasa berlaku dalam kalangan kanak-kanak. Gastroenteritis akut, terutamanya gastroenteritis virus, merupakan salah satu punca yang paling biasa.
Kebanyakan kanak-kanak akan pulih dengan penghidratan yang mencukupi, pemakanan yang diteruskan dan masa. Komplikasi paling penting bagi cirit-birit akut ialah dehidrasi.
Umur anak anda, corak pembuangan air besar yang biasa, konsistensi najis, pengambilan cecair, pengeluaran air kencing, muntah dan keadaan keseluruhan adalah penting semasa menilai cirit-birit.
Apakah yang Dikira sebagai Cirit-birit?
Cirit-birit bermaksud membuang najis cair atau berair sebanyak tiga kali atau lebih dalam tempoh 24 jam, atau najis yang jelas lebih kerap dan lebih berair berbanding keadaan biasa anak anda.
Bagi bayi dan kanak-kanak kecil, corak najis boleh berbeza dengan ketara. Sesetengah bayi yang menyusu badan secara semula jadi mempunyai najis yang lembut, cair atau kerap, dan ini tidak semestinya bermakna mereka mengalami cirit-birit.
Perkara yang penting ialah terdapat perubahan yang jelas daripada corak pembuangan air besar anak anda yang biasa, terutamanya jika najis menjadi lebih berair, berlaku lebih kerap, atau disertai dengan muntah, demam, kurang menyusu atau makan, atau gejala lain.
Konsistensi najis juga boleh memberikan maklumat yang berguna. Najis Jenis 6 adalah lembik atau cair, manakala najis Jenis 7 adalah berair. Ini mungkin selaras dengan cirit-birit apabila ia menunjukkan perubahan daripada corak najis normal kanak-kanak tersebut.
Untuk bayi: Kekerapan sahaja tidak semestinya bermakna cirit-birit. Perubahan daripada corak najis biasa kanak-kanak adalah lebih penting.
Oleh itu, cirit-birit perlu dipertimbangkan bersama dengan tabiat pembuangan air besar anak anda yang biasa, umur, corak pemakanan, konsistensi najis dan gejala lain.
Apakah Punca Cirit-birit?
Jangkitan Virus
Punca biasa- Gastroenteritis virus
- Rotavirus
- Norovirus
- Jangkitan virus lain
Jangkitan Bakteria
- Gastroenteritis bakteria
- Jangkitan bakteria berkaitan makanan
- Shigellosis
- Jangkitan bakteria lain
Punca Lain
- Penggunaan antibiotik baru-baru ini
- Intoleransi laktosa sementara selepas gastroenteritis
- Intoleransi atau alahan makanan
- Keadaan gastrousus lain
Kebanyakan cirit-birit akut dalam kalangan kanak-kanak disebabkan oleh jangkitan, terutamanya jangkitan virus. Cirit-birit yang berterusan atau berulang mungkin mempunyai punca lain dan mungkin memerlukan penilaian lanjut.
Cegah Dehidrasi
Rawatan paling penting untuk cirit-birit akut ialah rehidrasi oral.
Berikan larutan rehidrasi oral (ORS) yang sesuai, terutamanya apabila najis kerap atau apabila terdapat muntah.
Jika anak anda muntah:
Berikan dalam jumlah yang sedikit tetapi kerap, bukannya jumlah yang banyak sekaligus.
Teruskan penyusuan badan dan pemberian susu seperti biasa. Apabila anak anda sudah boleh makan, teruskan makanan biasa yang sesuai dengan umur dan bukannya berpuasa tanpa keperluan.
Elakkan bergantung kepada:
- Minuman berkarbonat
- Minuman yang sangat manis
- Jus buah yang tidak dicairkan
Minuman ini bukan pengganti yang sesuai untuk ORS dan kadangkala boleh menyebabkan cirit-birit menjadi lebih teruk.
Perkara yang Boleh Diperhatikan oleh Ibu Bapa
Berapa kerap anak anda membuang air besar, sejauh mana najis tersebut berair dan sama ada keadaan ini berbeza daripada corak pembuangan air besar mereka yang biasa.
Sama ada anak anda minum seperti biasa, menolak cecair atau muntah selepas minum.
Pantau berapa kerap anak anda membuang air kecil. Bagi bayi, lampin basah yang semakin berkurangan boleh menjadi tanda amaran yang penting.
Perhatikan rasa mengantuk yang luar biasa, kelemahan, aktiviti yang berkurangan, kurang menyusu atau makan, atau perubahan dalam tindak balas.
Adakah Anak Saya Memerlukan Probiotik?
Kadangkala, tetapi tidak semua probiotik adalah sama. Bukti menunjukkan bahawa manfaat probiotik dalam gastroenteritis akut adalah khusus kepada strain dan dos.
Kertas kedudukan ESPGHAN 2023 dan garis panduan Malaysia mengenal pasti strain probiotik terpilih yang boleh dipertimbangkan sebagai rawatan tambahan kepada rawatan standard bagi kanak-kanak yang sesuai.
Strain terpilih yang boleh dipertimbangkan termasuk:
- Lacticaseibacillus rhamnosus GG (L. rhamnosus GG)
- Saccharomyces boulardii
- Limosilactobacillus reuteri DSM 17938
Probiotik ialah rawatan tambahan pilihan — bukan pengganti rehidrasi oral.
Adakah Terdapat Ubat untuk Mengurangkan Cirit-birit?
Bagi kanak-kanak tertentu, doktor mungkin mempertimbangkan ubat yang mengurangkan pengeluaran najis sebagai rawatan tambahan kepada rehidrasi.
Diosmectite (Smecta)
Diosmectite boleh membantu mengurangkan pengeluaran najis dan tempoh cirit-birit akut. Garis panduan pediatrik Malaysia semasa menyatakan bahawa diosmectite boleh digunakan sebagai rawatan tambahan dalam gastroenteritis akut bagi kanak-kanak berumur lebih daripada 2 tahun.
Racecadotril (Hidrasec)
Racecadotril juga boleh dipertimbangkan sebagai rawatan tambahan kepada rehidrasi oral bagi kanak-kanak yang sesuai. Ia bukan pengganti ORS.
Ubat-ubatan ini tidak diperlukan untuk setiap kanak-kanak yang mengalami cirit-birit. Sama ada ia sesuai bergantung pada umur kanak-kanak, tahap keterukan cirit-birit dan keadaan klinikal keseluruhan.
Anak Saya Juga Muntah. Adakah Anak Saya Memerlukan Ubat untuk Muntah?
Muntah boleh menyukarkan rehidrasi oral.
Jika anak anda muntah, berikan ORS dalam jumlah yang sedikit tetapi kerap dan bukannya memberikan jumlah yang banyak sekaligus.
Bagi kanak-kanak tertentu yang mengalami muntah yang ketara, doktor mungkin mempertimbangkan ubat untuk membantu memudahkan rehidrasi oral.
Ubat anti-muntah bukan rawatan rutin untuk cirit-birit itu sendiri dan tidak diperlukan untuk setiap kanak-kanak yang muntah. Keputusan bergantung pada umur kanak-kanak, tahap dehidrasi, keterukan muntah dan faktor klinikal lain.
Adakah Anak Saya Memerlukan Antibiotik?
Biasanya, tidak.
Kebanyakan cirit-birit akut dalam kalangan kanak-kanak disebabkan oleh virus, dan antibiotik tidak akan membantu jangkitan virus.
Antibiotik tidak sepatutnya digunakan secara rutin untuk cirit-birit dalam kalangan kanak-kanak. Ia mungkin dipertimbangkan apabila terdapat indikasi klinikal tertentu, seperti jangkitan bakteria yang disyaki dengan cirit-birit berdarah atau kes kolera tertentu dengan dehidrasi yang teruk.
Cirit-birit ≠ Antibiotik.
Anak Saya Mempunyai Darah atau Lendir dalam Najis. Adakah Itu Berbeza?
Ya.
Darah dalam najis bukan sesuatu yang lazim bagi gastroenteritis virus biasa dan memerlukan penilaian perubatan.
Dapatkan nasihat perubatan terutamanya jika terdapat:
- Darah dalam najis
- Demam tinggi atau berterusan
- Sakit perut yang ketara
- Cirit-birit yang kerap atau semakin teruk
- Kanak-kanak yang kelihatan semakin tidak sihat
Puncanya mungkin berbeza daripada gastroenteritis virus biasa dan mungkin memerlukan pemeriksaan lanjut atau rawatan khusus.
Bagaimanakah Saya Tahu Jika Anak Saya Mengalami Dehidrasi?
Perhatikan tanda-tanda amaran berikut:
- Membuang air kecil kurang kerap
- Lampin basah yang lebih sedikit bagi bayi
- Mulut atau lidah kering
- Air mata berkurangan
- Mata cengkung
- Kurang menyusu, makan atau minum
- Semakin mengantuk atau lesu
- Lemah atau kurang aktif
Bayi dan kanak-kanak kecil boleh mengalami dehidrasi dengan lebih cepat kerana mereka mempunyai simpanan cecair yang lebih sedikit dan mungkin tidak dapat menyampaikan rasa dahaga dengan berkesan.
Bila Perlu Mengatur Janji Temu Pediatrik
- Cirit-birit sangat kerap, berterusan atau semakin teruk.
- Anak anda muntah berulang kali.
- Terdapat darah dalam najis.
- Anak anda mengalami demam yang berterusan atau tinggi.
- Anak anda mengalami sakit perut yang ketara.
- Anak anda kurang minum atau mempunyai lebih sedikit lampin basah.
- Anak anda kelihatan semakin mengantuk, lemah atau tidak sihat.
Dapatkan Rawatan Perubatan Segera Jika
- Anak anda tidak dapat minum.
- Terdapat tanda-tanda dehidrasi yang ketara.
- Anak anda muntah secara berterusan dan tidak dapat mengekalkan cecair yang diminum.
- Anak anda sangat mengantuk, lemah atau sukar dikejutkan.
- Anak anda mengalami sakit perut yang teruk.
- Terdapat darah yang ketara dalam najis.
- Keadaan anak anda merosot dengan cepat atau kelihatan sangat tidak sihat.
Soalan Lazim Mengenai Cirit-birit dalam Kalangan Kanak-kanak
Apakah yang Patut Saya Berikan kepada Anak Saya untuk Cirit-birit?
Rawatan paling penting ialah rehidrasi oral. Berikan larutan rehidrasi oral (ORS) yang sesuai, terutamanya apabila cirit-birit kerap atau disertai dengan muntah. Teruskan penyusuan badan dan pemberian susu yang sesuai dengan umur, serta sambung semula makanan biasa mengikut toleransi.
Apakah yang Dikira sebagai Cirit-birit pada Kanak-kanak?
Cirit-birit secara umumnya bermaksud tiga kali atau lebih najis cair atau berair dalam tempoh 24 jam, atau najis yang jelas lebih kerap dan lebih berair daripada biasa bagi anak anda. Bagi bayi, kekerapan sahaja tidak semestinya bermakna cirit-birit kerana sesetengah bayi secara semula jadi mempunyai najis yang lembut atau kerap.
Adakah Anak Saya Memerlukan Antibiotik untuk Cirit-birit?
Biasanya, tidak. Kebanyakan cirit-birit akut dalam kalangan kanak-kanak disebabkan oleh jangkitan virus, yang tidak akan bertambah baik dengan antibiotik. Antibiotik mungkin dipertimbangkan apabila terdapat indikasi klinikal tertentu, seperti jangkitan bakteria tertentu atau kolera yang disyaki dengan dehidrasi yang teruk.
Adakah Probiotik Membantu Kanak-kanak yang Mengalami Cirit-birit?
Sesetengah probiotik mungkin memberikan manfaat sederhana sebagai rawatan tambahan kepada rawatan standard, tetapi bukti adalah khusus kepada strain dan dos. Strain terpilih boleh dipertimbangkan bagi kanak-kanak yang sesuai. Probiotik tidak sepatutnya menggantikan rehidrasi oral.
Bolehkah Saya Memberikan Ubat untuk Menghentikan Cirit-birit Anak Saya?
Sesetengah ubat, seperti diosmectite atau racecadotril, boleh dipertimbangkan sebagai rawatan tambahan bagi kanak-kanak tertentu. Ia tidak diperlukan untuk setiap kanak-kanak dan tidak sepatutnya menggantikan rehidrasi oral. Rawatan yang sesuai bergantung pada umur, gejala, tahap keterukan dan keadaan klinikal anak anda.
Bagaimana Jika Anak Saya Muntah dan Tidak Boleh Minum?
Berikan ORS dalam jumlah yang sedikit tetapi kerap dan bukannya menawarkan jumlah yang banyak sekaligus. Jika muntah berterusan dan anak anda tidak dapat mengekalkan cecair yang diminum, penilaian perubatan mungkin diperlukan. Dalam kes tertentu, doktor mungkin mempertimbangkan ubat untuk mengurangkan muntah dan membantu kanak-kanak menerima rehidrasi oral.
Bagaimanakah Saya Tahu Jika Anak Saya Mengalami Dehidrasi?
Tanda-tanda amaran termasuk membuang air kecil kurang kerap, lampin basah yang lebih sedikit bagi bayi, mulut atau lidah kering, air mata berkurangan, mata cengkung, kurang minum atau menyusu/makan, semakin mengantuk atau lesu, lemah dan kurang aktif.
Adakah Darah dalam Najis Anak Saya Normal Semasa Cirit-birit?
Tidak. Darah dalam najis bukan sesuatu yang lazim bagi gastroenteritis virus biasa dan perlu dinilai secara perubatan. Bergantung pada keadaan klinikal, pemeriksaan lanjut atau rawatan khusus mungkin diperlukan.
Bilakah Saya Perlu Membawa Anak Saya Berjumpa Pakar Pediatrik?
Aturkan penilaian perubatan jika cirit-birit kerap, berterusan atau semakin teruk, anak anda muntah berulang kali, terdapat darah dalam najis, demam berterusan atau tinggi, sakit perut yang ketara, kurang minum atau mempunyai lebih sedikit lampin basah, atau kelihatan semakin tidak sihat.
Bilakah Cirit-birit dalam Kalangan Kanak-kanak Menjadi Kecemasan?
Dapatkan rawatan perubatan segera jika anak anda tidak boleh minum, mengalami dehidrasi yang ketara, muntah berterusan sehingga tidak dapat mengekalkan cecair yang diminum, sakit perut yang teruk, terdapat darah yang ketara dalam najis, sangat mengantuk, lemah atau sukar dikejutkan, atau keadaannya merosot dengan cepat.
Perkara Utama
- Kebimbangan utama dalam cirit-birit akut ialah dehidrasi.
- Larutan rehidrasi oral (ORS) ialah rawatan paling penting untuk mencegah dan merawat dehidrasi.
- Teruskan penyusuan badan, pemberian susu dan makanan yang sesuai dengan umur mengikut toleransi dan bukannya membiarkan anak anda berpuasa tanpa keperluan.
- Kebanyakan cirit-birit dalam kalangan kanak-kanak tidak memerlukan antibiotik.
- Antibiotik hanya perlu digunakan dalam keadaan yang mempunyai indikasi klinikal yang sesuai.
- Sesetengah probiotik boleh dipertimbangkan sebagai rawatan tambahan, tetapi kesannya adalah khusus kepada strain dan dos.
- Ubat seperti diosmectite atau racecadotril boleh dipertimbangkan bagi kanak-kanak tertentu tetapi bukan pengganti ORS.
- Muntah yang berterusan boleh menyukarkan rehidrasi dan mungkin memerlukan penilaian perubatan.
- Darah dalam najis, sakit perut yang ketara, demam berterusan atau kanak-kanak yang kelihatan semakin tidak sihat tidak sepatutnya diabaikan.
- Bayi dan kanak-kanak kecil boleh mengalami dehidrasi dengan cepat apabila mereka kehilangan cecair dan tidak dapat minum secukupnya.
Penilaian Cirit-birit Pediatrik di Johor Bahru
Southern Child Specialist Clinic di Johor Bahru menyediakan konsultasi pediatrik untuk kanak-kanak yang mengalami cirit-birit, muntah, gastroenteritis, dehidrasi dan gejala gastrousus lain dalam kalangan kanak-kanak.
Doktor pediatrik kami boleh menilai gejala anak anda, tempoh gejala, corak najis, status penghidratan, gejala berkaitan, sejarah makanan atau ubat-ubatan terkini dan kemungkinan punca, serta memberikan nasihat sama ada pemeriksaan lanjut atau rawatan mungkin sesuai.
Perlukan Penilaian Pediatrik?
Hubungi Southern Child Specialist Clinic untuk mengatur konsultasi pediatrik.
Tempah Janji Temu Pediatrik Jika anak anda tidak boleh minum, mengalami dehidrasi yang ketara, muntah berterusan, sakit perut yang teruk, terdapat darah yang ketara dalam najis, sukar dikejutkan, atau kelihatan sangat tidak sihat, dapatkan rawatan perubatan kecemasan dengan segera.
