Sakit Tekak dalam Kalangan Kanak-kanak
“Anak saya mengatakan tekaknya sakit. Adakah ia hanya jangkitan virus?”
“Terdapat tompok putih pada tonsil. Adakah anak saya memerlukan antibiotik?”
“Anak saya mempunyai ulser di dalam mulut dan tekak. Adakah ia penyakit tangan, kaki dan mulut?”
Sakit Tekak ≠ Antibiotik Secara Automatik
Kebanyakan sakit tekak akut dalam kalangan kanak-kanak disebabkan oleh jangkitan virus dan bertambah baik dengan rawatan sokongan. Walau bagaimanapun, sesetengah kanak-kanak mengalami jangkitan tekak streptokokus, yang mungkin memerlukan rawatan antibiotik.
Sakit tekak sangat biasa berlaku dalam kalangan kanak-kanak. Kebanyakan sakit tekak akut disebabkan oleh jangkitan virus dan bertambah baik dengan rawatan sokongan.
Walau bagaimanapun, sesetengah kanak-kanak mengalami jangkitan tekak streptokokus, yang mungkin memerlukan rawatan antibiotik.
Tekak yang merah atau tompok putih pada tonsil sahaja tidak dapat menentukan dengan pasti sama ada jangkitan tersebut disebabkan oleh virus atau bakteria.
Umur kanak-kanak, gejala, pemeriksaan dan, apabila sesuai, swab tekak membantu menentukan diagnosis.
1. Adakah Ia Jangkitan Virus?
Jangkitan virus merupakan penyebab paling biasa sakit tekak akut dalam kalangan kanak-kanak.
Ia sering berlaku bersama gejala lain seperti:
- Hidung berair atau tersumbat
- Batuk
- Suara serak
- Demam
- Keletihan
Virus yang biasa termasuk virus yang menyebabkan selesema biasa, penyakit seperti influenza dan jangkitan pernafasan lain.
2. Mungkinkah Ia Jangkitan Tekak Streptokokus?
Streptokokus Kumpulan A (GAS) ialah penyebab bakteria penting bagi tonsilofaringitis akut, terutamanya dalam kalangan kanak-kanak usia sekolah.
Ia boleh menyebabkan:
- Sakit tekak secara tiba-tiba
- Demam
- Sakit ketika menelan
- Tonsil merah dan bengkak
- Kelenjar leher membesar atau sakit apabila disentuh
- Eksudat tonsil atau tompok putih
- Sakit kepala
- Sakit perut, loya atau muntah dalam sesetengah kanak-kanak
- Kadangkala ruam merah halus (demam scarlet)
“Adakah Tompok Putih pada Tonsil Bermakna Anak Saya Memerlukan Antibiotik?”
Tidak semestinya.
Tompok putih atau nanah pada tonsil boleh berlaku dalam kedua-dua jangkitan virus dan bakteria.
Begitu juga, tekak yang sangat merah tidak semestinya bermakna terdapat jangkitan bakteria. Gambaran klinikal secara keseluruhan adalah lebih penting.
3. Bagaimanakah Anda Mengetahui Sama Ada Ia Jangkitan Tekak Strep?
Doktor tidak bergantung pada tompok putih atau tekak merah sahaja.
Kami menilai corak gejala dan hasil pemeriksaan, selalunya menggunakan pendekatan klinikal berdasarkan kriteria McIsaac/Centor, yang mengambil kira:
Demam
Kehadiran demam boleh meningkatkan kemungkinan jangkitan streptokokus apabila dipertimbangkan bersama ciri-ciri lain.
Tiada Batuk
Sakit tekak tanpa batuk biasa atau gejala selesema mungkin lebih menunjukkan kemungkinan jangkitan streptokokus.
Kelenjar Leher Bengkak atau Sakit
Nodus limfa di leher yang sakit atau membesar mungkin berlaku bersama jangkitan tekak streptokokus.
Keradangan Tonsil
Tonsil merah atau bengkak, dengan atau tanpa tompok putih, mungkin kelihatan semasa pemeriksaan.
Umur Kanak-kanak
Umur juga dipertimbangkan kerana kemungkinan jangkitan streptokokus berbeza antara kumpulan umur.
Semakin banyak ciri ini yang ada, semakin tinggi kemungkinan jangkitan tekak streptokokus.
Antibiotik harus digunakan apabila terdapat sebab klinikal yang kukuh untuk mengesyaki jangkitan bakteria, dan bukannya semata-mata kerana tekak kelihatan merah atau mempunyai tompok putih.
4. Jadi, Adakah Anak Saya Memerlukan Antibiotik?
Sakit Tekak Disebabkan Virus
Rawatan sokongan secara umumnya disyorkan. Antibiotik tidak merawat jangkitan virus.
Jangkitan Streptokokus
Jangkitan streptokokus yang disahkan atau sangat disyaki mungkin memerlukan rawatan antibiotik apabila terdapat indikasi klinikal.
Bukan semua sakit tekak memerlukan antibiotik.
Rawatan antibiotik yang sesuai untuk jangkitan streptokokus boleh memendekkan tempoh gejala, mengurangkan penularan dan membantu mencegah komplikasi.
Walau bagaimanapun, penggunaan antibiotik yang tidak diperlukan boleh menyebabkan kesan sampingan dan menyumbang kepada rintangan antibiotik.
Matlamatnya bukan “antibiotik atau tanpa antibiotik.” Matlamatnya ialah menggunakan antibiotik apabila ia benar-benar diperlukan.
5. Anak Saya Mempunyai Ulser di Tekak. Adakah Itu Berbeza?
Ya.
Sesetengah jangkitan virus boleh menyebabkan ulser atau lepuh kecil di dalam mulut dan tekak.
Herpangina
Herpangina biasanya disebabkan oleh enterovirus. Kanak-kanak mungkin mengalami:
- Demam
- Sakit tekak
- Sakit ketika menelan
- Ulser atau lepuh kecil, biasanya di bahagian belakang mulut dan tekak
Ia lebih biasa berlaku dalam kalangan kanak-kanak yang lebih kecil.
Penyakit Tangan, Kaki dan Mulut (HFMD)
HFMD juga boleh menyebabkan ulser mulut yang menyakitkan. Perhatikan:
- Ulser mulut
- Lepuh atau bintik kecil pada tangan dan kaki
- Kadangkala lesi di sekitar punggung atau bahagian lain
- Demam dan kurang selera makan
Ulser mulut + demam + lesi pada tangan/kaki → pertimbangkan HFMD.
Kedua-dua herpangina dan HFMD biasanya merupakan jangkitan virus, jadi antibiotik secara umumnya tidak membantu.
6. Bilakah Saya Perlu Membawa Anak Saya Berjumpa Pakar Pediatrik?
Aturkan pemeriksaan perubatan jika:
- Sakit tekak adalah teruk atau berterusan.
- Demam adalah tinggi atau berterusan.
- Anak anda mengalami kesukaran menelan.
- Terdapat kelenjar leher yang bengkak atau sakit.
- Terdapat ruam baharu.
- Terdapat tompok putih pada tonsil.
- Anak anda kurang minum atau kurang membuang air kecil.
- Anak anda kelihatan luar biasa letih atau tidak sihat.
- Gejala tidak bertambah baik.
- Anda mengesyaki jangkitan streptokokus.
- Anak anda mengalami episod sakit tekak yang ketara secara berulang.
Dapatkan Rawatan Perubatan Segera Jika
- Anak anda tidak dapat menelan air liur atau air liur meleleh.
- Anak anda mengalami kesukaran bernafas.
- Terdapat pembengkakan tekak yang teruk pada sebelah sahaja.
- Anak anda mempunyai suara yang teredam atau luar biasa.
- Anak anda mengalami kesukaran membuka mulut.
- Terdapat pembengkakan atau kekakuan leher yang ketara.
- Anak anda tidak dapat minum dan mula mengalami dehidrasi.
- Anak anda luar biasa mengantuk, lemah atau sukar dikejutkan.
- Keadaan anak anda merosot dengan cepat.
7. Apa yang Boleh Dijangkakan Semasa Konsultasi
Di Southern Child Specialist Clinic, kami bermula dengan konsultasi pediatrik untuk mengenal pasti kemungkinan penyebab sakit tekak.
Bergantung pada penilaian klinikal, kami mungkin mempertimbangkan:
Memeriksa Tekak dan Tonsil
Doktor memeriksa tekak dan tonsil serta menilai gambaran klinikal secara keseluruhan.
Menilai Ciri-ciri Jangkitan Virus
Gejala seperti batuk, hidung berair atau suara serak mungkin menyokong kemungkinan penyebab virus.
Menilai Kemungkinan Jangkitan Strep
Gejala, umur dan hasil pemeriksaan kanak-kanak dipertimbangkan semasa menilai kemungkinan jangkitan streptokokus.
Ujian Apabila Terdapat Indikasi Klinikal
Swab tekak atau ujian lain mungkin dipertimbangkan apabila jangkitan streptokokus disyaki.
Menilai Hidrasi dan Keadaan Keseluruhan
Pengambilan cecair, pengeluaran air kencing dan keadaan umum kanak-kanak dipertimbangkan sebagai sebahagian daripada penilaian.
Rawatan Berdasarkan Punca
Rawatan sokongan diberikan apabila sesuai, dengan antibiotik digunakan apabila jangkitan bakteria disyaki atau disahkan dan rawatan diperlukan.
Pesanan Ringkas untuk Ibu Bapa
Sakit tekak ≠ antibiotik.
Kebanyakan sakit tekak disebabkan oleh virus, tetapi sesetengahnya disebabkan oleh bakteria dan memerlukan rawatan.
Jika anak anda mengalami demam + sakit tekak + tiada batuk atau hidung berair, pembengkakan tonsil atau eksudat yang ketara, atau anda tidak pasti, biarkan kami menilai keadaan anak anda daripada membuat andaian di rumah.
Soalan Lazim Mengenai Sakit Tekak dalam Kalangan Kanak-kanak
Adakah Tekak Merah Bermakna Anak Saya Memerlukan Antibiotik?
Tidak. Tekak merah boleh berlaku dalam kedua-dua jangkitan virus dan bakteria. Gejala, umur dan hasil pemeriksaan kanak-kanak adalah lebih penting berbanding kemerahan tekak sahaja.
Adakah Tompok Putih pada Tonsil Bermakna Ia Jangkitan Tekak Strep?
Tidak semestinya. Tompok putih atau eksudat tonsil boleh berlaku dalam kedua-dua jangkitan virus dan streptokokus. Doktor mungkin mempertimbangkan gambaran klinikal secara keseluruhan dan, apabila sesuai, swab tekak atau ujian lain.
Bagaimanakah Saya Boleh Mengetahui Sama Ada Sakit Tekak Anak Saya Disebabkan oleh Virus atau Bakteria?
Jangkitan virus lebih berkemungkinan apabila sakit tekak berlaku bersama gejala seperti batuk, hidung berair atau suara serak. Jangkitan tekak streptokokus mungkin menyebabkan sakit tekak secara tiba-tiba, demam, sakit ketika menelan, kelenjar leher bengkak serta keradangan atau eksudat tonsil. Walau bagaimanapun, gejala sahaja tidak semestinya dapat mengesahkan diagnosis.
Adakah Anak Saya Memerlukan Swab Tekak?
Bukan setiap kanak-kanak yang mengalami sakit tekak memerlukan swab tekak. Ujian mungkin dipertimbangkan apabila jangkitan streptokokus disyaki berdasarkan gejala dan pemeriksaan kanak-kanak. Kanak-kanak yang mempunyai ciri-ciri jelas jangkitan virus secara umumnya tidak memerlukan ujian untuk strep.
Bolehkah Penyakit Tangan, Kaki dan Mulut Menyebabkan Sakit Tekak?
Ya. HFMD boleh menyebabkan ulser mulut yang menyakitkan, demam dan kurang selera makan. Bintik atau lepuh kecil juga mungkin muncul pada tangan dan kaki, walaupun coraknya boleh berbeza antara kanak-kanak.
Bolehkah Anak Saya Mengalami Sakit Tekak Tanpa Demam?
Ya. Seorang kanak-kanak boleh mengalami sakit tekak tanpa demam. Ketiadaan atau kehadiran demam sahaja tidak menentukan sama ada jangkitan tersebut disebabkan oleh virus atau bakteria.
Bilakah Saya Perlu Bimbang Tentang Sakit Tekak Anak Saya?
Dapatkan pemeriksaan perubatan jika sakit tekak adalah teruk atau berterusan, anak anda mengalami kesukaran menelan, kurang minum, mengalami demam berterusan, mendapat ruam, mempunyai kelenjar leher yang bengkak, atau keadaannya tidak bertambah baik.
Dapatkan rawatan perubatan segera jika anak anda tidak dapat menelan air liur, air liur meleleh, mengalami kesukaran bernafas, mengalami pembengkakan atau kekakuan leher yang ketara, mengalami pembengkakan tekak yang teruk pada sebelah sahaja, atau mula mengalami dehidrasi atau luar biasa sukar dikejutkan.
Perkara Utama
- Sakit tekak tidak semestinya bermakna antibiotik diperlukan.
- Kebanyakan sakit tekak akut dalam kalangan kanak-kanak disebabkan oleh jangkitan virus.
- Tonsil merah atau tompok putih sahaja tidak dapat membezakan jangkitan virus daripada jangkitan bakteria dengan pasti.
- Jangkitan tekak streptokokus lebih berkemungkinan dengan ciri-ciri seperti demam, sakit tekak secara tiba-tiba, tiada batuk, kelenjar leher bengkak serta keradangan atau eksudat tonsil.
- Swab tekak atau ujian lain mungkin sesuai apabila jangkitan streptokokus disyaki.
- HFMD dan herpangina boleh menyebabkan ulser mulut yang menyakitkan dan biasanya disebabkan oleh virus.
- Antibiotik berguna apabila jangkitan bakteria seperti GAS didiagnosis dengan sewajarnya atau sangat disyaki, tetapi penggunaan antibiotik yang tidak diperlukan boleh menyebabkan kesan sampingan dan menyumbang kepada rintangan antibiotik.
- Jika anak anda mengalami kesukaran bernafas, tidak dapat menelan air liur, air liur meleleh, mengalami pembengkakan leher yang ketara, atau kelihatan sangat tidak sihat, dapatkan rawatan perubatan segera.
Matlamatnya bukan sekadar untuk memutuskan “antibiotik atau tanpa antibiotik” — tetapi untuk mengenal pasti kemungkinan punca dan memberikan rawatan yang betul.
Penilaian Sakit Tekak Pediatrik di Johor Bahru
Jika anda bimbang tentang sakit tekak anak anda, Southern Child Specialist Clinic di Johor Bahru menyediakan konsultasi pediatrik untuk sakit tekak, tonsilitis, demam, ulser mulut dan jangkitan tekak yang disyaki.
Pasukan pediatrik kami boleh menilai gejala anak anda, memeriksa tekak dan tonsil, mempertimbangkan sama ada ujian lanjut adalah sesuai, serta memberikan nasihat mengenai rawatan sokongan atau antibiotik apabila terdapat indikasi klinikal.
Perlukan Penilaian Pediatrik?
Tempah Temu Janji Pediatrik Jika anak anda kelihatan sangat tidak sihat atau mengalami kesukaran bernafas, tidak dapat menelan air liur, mula mengalami dehidrasi, atau mempunyai tanda amaran kecemasan yang lain, dapatkan rawatan perubatan kecemasan dengan segera.
